ROAS, POAS ve MER Nedir? Farkları, Formülleri ve Hangisini Ne Zaman Kullanmalısın?

ROAS, POAS ve MER arasındaki fark nedir?

Üç metrik de "reklama harcanan her 1 TL ne getirdi?" sorusunu yanıtlar, ama farklı bir paydan bakar. ROAS ciroya, POAS kâra, MER ise işletmenin bütününe bakar.

Bu ne anlama geliyor? Bu üç metrik birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. ROAS ve POAS kampanyayı yönetmene, MER ise reklam panellerinin sana doğruyu söyleyip söylemediğini kontrol etmene yarar.

Kârlılık metrikleri neden daha önemli hale geldi?

Çünkü reklam maliyetleri yükselirken ciro artışı tek başına kârlılığı garanti etmiyor. Meta'nın 2026 üçüncü çeyrek sonuçlarına göre reklam başına ortalama fiyat dünya genelinde bir yılda %14 arttı; Meta'nın raporlamasında Türkiye'nin de yer aldığı Avrupa bölgesinde artış %10 oldu.

Aynı bütçeyle daha az gösterim alırken yalnızca ROAS'a bakmak, ciroyu artırıp kârı eriten kampanyaları fark etmeni zorlaştırır. Türkiye'de enflasyon da ayrıca bir yanılgı yaratıyor: fiyatlar arttıkça ciro ve ROAS kendiliğinden büyüyebilir, ama ürün maliyetin de arttıysa kârın aynı kalmış ya da azalmış olabilir.

ROAS nedir ve nasıl hesaplanır?

ROAS (Return on Ad Spend), reklama harcanan her 1 TL'nin kaç TL ciro getirdiğini gösterir. Formülü şudur: ROAS = Reklam kaynaklı ciro ÷ Reklam harcaması.

Örneğin 10.000 TL reklam harcamasıyla 40.000 TL ciro elde ettiysen ROAS 4'tür. Bazı ekipler aynı değeri yüzde olarak (%400) ifade eder.

ROAS'ın kâra dönüşüp dönüşmediğini anlamak için başa baş ROAS'ı bilmen gerekir: Başa baş ROAS = 1 ÷ Brüt kâr marjı. Brüt kâr marjın %25 ise başa baş ROAS 4'tür; ROAS 4'ün altındaysa kampanya ciro getirse de reklam sonrası zarar ediyordur. Kendi marjınla hesaplamak için başa baş ROAS hesaplayıcısını kullanabilirsin.

Google Ads ve Meta Ads ROAS'ı kendi panellerinde, kendi ilişkilendirme kurallarına göre hesaplar. Bu yüzden ROAS, kampanyalar arasında karşılaştırma ve teklif optimizasyonu için iyidir; işletmenin toplam kârlılığını göstermez.

POAS nedir ve nasıl hesaplanır?

POAS (Profit on Ad Spend), reklama harcanan her 1 TL'nin kaç TL brüt kâr getirdiğini gösterir. Formülü şudur: POAS = Reklam kaynaklı brüt kâr ÷ Reklam harcaması. Brüt kâr, satış tutarından ürün maliyetinin düşülmesiyle bulunur.

POAS 1 ise reklamdan gelen brüt kâr, reklam harcamasına eşittir; yani reklam başa baş noktasındadır. POAS 1'in üzerindeyse reklam sonrası kâr kalır, altındaysa reklam kârı eritiyordur. Kargo, ödeme komisyonu ve iade gibi değişken maliyetleri de brüt kâra dahil edersen POAS gerçeğe daha çok yaklaşır.

Örneğin 10.000 TL reklamla 40.000 TL ciro yaptın ve bu siparişlerin brüt kârı 12.000 TL. ROAS 4, POAS 1,2'dir: her 1 TL reklam 1,2 TL brüt kâr getirmiştir.

POAS'a göre nasıl optimize edilir? Reklam platformlarına dönüşüm değeri olarak ciro yerine sipariş bazında brüt kârı gönderirsin. Böylece hedef ROAS ya da değer odaklı teklif stratejileri, en çok ciroyu değil en çok kârı getiren satışlara yönelir. Google Ads'te alışveriş sepeti verili dönüşümler (conversions with cart data), Merchant Center feed'indeki ürün maliyetiyle birleştirildiğinde brüt kâr metrikleri raporlanabiliyor.

MER nedir ve nasıl hesaplanır?

MER (Marketing Efficiency Ratio), işletmenin toplam cirosunun toplam pazarlama harcamasına oranıdır. Formülü şudur: MER = Toplam ciro ÷ Toplam pazarlama harcaması. Tüm kanalları birlikte değerlendirdiği için "blended ROAS" olarak da anılır.

Örneğin bir ayda Google, Meta ve TikTok'a toplam 100.000 TL harcadın, sitenin toplam cirosu 400.000 TL oldu. MER 4'tür. Aynı oranı tersinden okursan cironun %25'i pazarlamaya gitmiştir.

MER'in en büyük avantajı ilişkilendirmeden bağımsız olmasıdır. Pay, reklam panelinden değil sipariş ve muhasebe verisinden gelir. Organik satışlar ve tekrar eden müşteriler de ciroya dahil olduğu için MER'i tek bir ayda değil, aylık trend olarak izlemek daha anlamlıdır.

İlişkilendirme ne demek ve paneller neden fazla satış gösterir?

İlişkilendirme (attribution), bir satışın hangi reklama, kanala ya da temas noktasına atfedileceğini belirleyen kurallar bütünüdür. Her reklam platformu kendi ilişkilendirme modelini kullandığı için aynı satış birden fazla panelde sayılabilir.

Örneğin bir kullanıcı sabah Instagram'da reklamını görür, akşam Google'da markanı arayıp satın alır. Meta satışı görüntüleme sonrası ilişkilendirmeyle, Google ise tıklamayla kendine yazar: tek satış, iki panelde iki satış. Google, 2023'te ilk tıklama, doğrusal, zaman azalması ve pozisyona dayalı modelleri kaldırdı; bugün Google Ads ve GA4'te varsayılan model veriye dayalı ilişkilendirme, alternatifi ise son tıklama.

Bu ne anlama geliyor? Google ve Meta panellerindeki ciroların toplamı, gerçek cirondan fazla olabilir. MER bu farkı ortaya çıkarır: paneller toplamda 5 ROAS gösterirken MER 4 ise aradaki fark, aynı satışların birden çok kez sayıldığına işaret eder.

Aynı mağazada üç metrik nasıl farklı sonuç verir?

Bir e-ticaret mağazasının bir aylık verisini düşünelim. Google'da düşük marjlı elektronik ürünler, Meta'da yüksek marjlı aksesuarlar satılıyor.

ROAS'a bakınca iki kanal eşit görünüyor. POAS ise Google'daki kampanyanın başa baş noktasında olduğunu, Meta'nın her 1 TL'ye 2,5 TL brüt kâr getirdiğini gösteriyor. MER de panellerin toplamda 100.000 TL fazla ciro sahiplendiğini ortaya çıkarıyor.

Bu tabloya bakan bir yönetici ROAS'a göre bütçeyi eşit dağıtırdı. POAS'a bakan ise önce Google'daki ürün karmasını ve teklif hedefini sorgulardı. Not: Bu örnekteki rakamlar açıklama amaçlıdır.

Hangi metriği ne zaman kullanmalısın?

Kararın türüne göre metriği seç: kampanya içi kararlar için ROAS ya da POAS, işletme düzeyindeki kararlar için MER.

• Kampanya ve reklam grubu optimizasyonu: ROAS. Ürün marjların benzerse ROAS yeterlidir.
• Farklı marjlı ürünler satıyorsan: POAS. ROAS düşük marjlı ürünlere fazla bütçe gitmesine yol açabilir.
• Toplam bütçe, kanal karması ve yönetim raporu: MER. Bir kanalı kapatmadan önce MER'in nasıl değiştiğine bak; panelde zayıf görünen kanal diğerlerini besliyor olabilir.
• Potansiyel müşteri toplayan işletmeler: Üçü de doğrudan uygun değildir. Önce potansiyel müşteri başı maliyete (CPL) ve satış başı maliyete (CAC) bak; satış ya da tedavi değerini reklam platformuna geri gönderebiliyorsan ROAS anlamlı hale gelir. Sağlık sektörü için hasta maliyeti hesaplayıcısı bu hesabı yapar.

Hedef ROAS nasıl belirlenir?

Hedef ROAS'ı rakip ortalamasından değil, kendi kâr marjından türet. Formül şudur: Hedef ROAS = 1 ÷ (Brüt kâr marjı − Hedeflenen kâr payı).

Örneğin brüt kâr marjın %40 ve reklam sonrası cironun %10'unu kâr olarak tutmak istiyorsan, reklama ayırabileceğin pay %30'dur. Hedef ROAS 1 ÷ 0,30 ≈ 3,3 olur. Bu değerin altındaki kampanyalar hedeflediğin kârı bırakmaz.

Aynı mantığı bütçe planına çevirmek için reklam bütçesi planlayıcısını kullanabilirsin.

ROAS, POAS ve MER hesaplanırken en sık yapılan hatalar neler?

Hataların çoğu metrikten değil, verinin tutarsız kullanılmasından kaynaklanır.

Ölçüm altyapını hızlıca kontrol etmek için ölçüm sağlık kontrolünü, kampanyalarındaki boşa harcanan bütçeyi görmek için Reklam Hesabı Röntgeni'ni kullanabilirsin. Çerez izninin dönüşüm verisini nasıl etkilediğini Google Consent Mode yazısında anlattım.

ROAS'tan POAS'a ve MER'e nasıl geçilir?

Üç adımda geçebilirsin: önce MER'i aylık izlemeye başla, sonra ürün bazında marjları çıkar, en son platformlara kâr değeri gönder.

1. MER tablosu kur: Her ay toplam ciroyu ve tüm kanallardaki toplam pazarlama harcamasını tek tabloya yaz. Panellerin toplam ROAS'ıyla yan yana koy.
2. Marjları çıkar: Ürün ya da kategori bazında brüt kâr marjını hesapla. Marjlar birbirinden çok farklıysa POAS'a geçmenin faydası büyük demektir.
3. Kâr değeri gönder: Dönüşüm değerine brüt kârı ekle ya da Google'da sepet verili dönüşümlerle kâr raporlamasını aç. Hedef ROAS değerlerini yeni değer tanımına göre güncelle.

Ölçüm ve kârlılık kurgusunu hesabına özel kurmak istersen ücretsiz ön analiz isteyebilirsin.

Kaynaklar

• Google Ads Yardım: First click, linear, time decay, and position-based attribution models are going away
• Google Ads Yardım: About conversions with cart data
• ProfitMetrics: What is POAS?
• Northbeam: Marketing Efficiency Ratio (MER) vs ROAS
• Meta Platforms: 2026 3. çeyrek sonuç bülteni (SEC)
• Relevant Audience: Meta Q3 2026 ad price and impressions